ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امتیازات: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
قلابدوزی رشت
09-30-2013, 12:42 AM
ارسال: #1
قلابدوزی رشت
يكي از قديمي ترين انواع رودوزي هاي ايراني كه سابقه‌ي قدمت آن حتي به سال هاي 550 تا 330 پيش از ميلاد مي‌رسد «قلاب دوزي» است كه طي آن زمينه‌ي پارچه به وسيله‌ي نخ هاي ابريشمين رنگين به گونه‌يي بسيار زيبا تزئين مي‌شود. درباره ي سابقه ي توليد اين « هنر- صنعت»‌ در ايران گفتني است كه طي حفريات باستان شناسي در منطقه ي لولان در منتهي اليه شرق ايران قطعاتي از مليله دوزي و قلاب دوزي پيدا شده كه احتمالا تعلق به دوره ي هخامنشيان دارد. همچنين اسنادي در دست است كه نشان مي دهد در سال هاي نخستين بعد از ظهور اسلام به موازات بافت پارچه هاي پشمي و پرده هاي ابريشمي فاخر در شهر فسا، فرش هاي عالي در جهرم و جامه هاي حرير و پرند در اصفهان نوعي قلابدوزي بسيار خوب نيز در طبرستان (مازندران فعلي) رواج داشته است.

قلابدوزي كه در گذشته در شهرستان رشت كاملاً رايج بوده و تعداد زيادي از افراد بومي منطقه به آن اشتغال داشته اند در حال حاضر از گستردگي پيشين برخوردار نيست ولي با اينهمه تنها مركز توليد مصنوعات قلابدوزي محسوب مي شود و گو اينكه هم اينك نوعي قلابدوزي شبيه آنچه در رشت جريان دارد در مهاباد نيز رايج است ولي هيچگونه شباهتي بين توليدات اين دو شهر به چشم نمي خورد چرا كه قلابدوزي رشت و مهاباد اگر هر دو به يك شيوه انجام ميشود و ابزار كار و نقوش آن ها نيز تقريباً همسان است ولي توليدات مهاباد عمدتاً در بردارنده ي رنگ هاي سياه و سفيد بوده و فاقد تنوع رنگ محصولات رشت مي باشد. ابزار كار قلابدوزان بسيار ساده، كم حجم و ارزان قيمت است و مهم ترين آن وسيله يي است فلزي و تا حدودي شبيه يه قلاب هاي معمولي با اين تفاوت كه قسمت نوك آن بر خلاف ساير قلاب ها تيز و فاقد انحناي قلاب هاي عادي مي باشد و در عوض داراي يك بريدگي مورب در فاصله ي پنج ميلي متري نوك قلاب است. اين وسيله كه متشكل از ميله يي هفت سانتي متري است در انتها به سطحي قاشق مانند با ضخامت تقريبي پنج ميلي متر ختم ميشود و داراي دسته يي خراطي شده مي باشد. « جريده» يكي ديگر از وسايل كار قلابدوزان است كه مشتمل بر دو قطعه چوب بطول 100 سانتيمتر، عرض 10 سانتيمتر و ضخامت 5 سانتيمتر مي باشد كه از يك سو به وسيله ميخ به يكديگر متصل و در سوي ديگر به وسيله ي مانعي كه در فاصله ي 40 سانتيمتري از انتهاي وسيله گذاشته شده از يكديگر جدا و حالتي تقريباً گيره مانند دارد و براحتي مي توان آن را از طريق سفارش دادن به نجار يا با كمك دو قطعه تخته ي صاف تهيه كرد.
پارچه ي مورد نياز در قلابدوزي ماهوت مرغوب برنگهاي تيره مانند سياه – آبي سير – زرشكي – قرمز تند – قهره يي و نيز نخ ابريشم طبيعي تابيده ( چپ تاب) در رنگهاي متنوع و دلخواه است. نحوه توليد: طرحي را كه بايد روي پارچه ماهوتي پياده كنند قبلاً روي كاغذي كه ابعاد آن كمي بزرگتر از اندازه‌ي پارچه‌ي ماهوت است ترسيم نموده و سپس با يك سنجاق تمامي خطوط طرح را روي كاغذ با فواصل نزديك به هم سوراخ ميكنند.

[تصویر:  Gholabdozi-rashti_4.jpg]


آنگاه مقدار گچ روي كاغذ ريخته كاملاً‌ آنرا روي صفحه‌ي كاغذ پخش مي‌نمايند تا از داخل سوراخ‌هاي كاغذ بر روي ماهوت نقش ببندد بعد از برداشتن كاغذ از روي ماهوت طرح مورد نظر روي ماهوت قلم گيري شده صنعتگر با كمك قلابي كه ساختمان آن تشريح شد شروع به دوخت مي‌نمايد.
شيوه‌ي كار قلازدوزان به اين صورت است كه ابتدا روي يك چهار پايه‌ي كوتاه نشسته و يك قسمت از پارچه را در لاي دهانه‌ي جريده قرار داده و به كمك زانو نشان آن را به هم مي فشرند تا پارچه خارج نشود آنگاه يك سر نخ را گره زده و در حاليكه قلاب را از روي پارچه به داخل فرو برده اند گره را در شيار قلاب استوار نموده و آنرا از پارچه بيرون مي كشند و در شرايطي كه نخ خارج شده از پارچه حالت يك نيم دايره را به خود گرفته در فاصله‌يي معين مجدداً قلاب را به داخل پارچه گرفته در فاصله‌يي معين ،‌مجدداً‌ قلاب را به داخل پارچه فرو برد در با تكرار اين حالت است كه نقشي زنجيره‌يي بر پارچه مي‌نشينند. از قلابدوزي در حال حاضر براي تزئين سجاده – جا قرآني – لبه‌ي پرده – روميزي – وريه كوسن – لبه يقه – دامن و پيش سينه‌ي لباس هاي زنانه رويه‌ي دمپايي‌هاي زنانه – كلاهك آباژور – سقف آويزهاي پارچه‌يي و ….. استفاده به عمل مي‌آيد.

طراحی وبسایت واکنشگرا اصفهان
برنامه نویسی اصفهان
پروژه های پایگاه داده و نمودار ER
دانلود پروژه کارآفرینی
09131253620
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
ارسال پاسخ 


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان